|
Oczyszczalnie z filtrem piaskowym stosowane są w przypadku gruntu zbyt przepuszczalnego lub gruntu nieprzepuszczalnego. Pierwszym elementem takiego rozwiązania jest osadnik gnilny, w którym następuje I faza oczyszczania. Następnie ścieki przepływają grawitacyjnie, bądź są przetłaczane przez przepompownie na filtr piaskowy.
Na filtrze piaskowym ścieki są równomiernie rozprowadzane poprzez drenaż rozsączający. Następuje tu II etap oczyszczania – biologiczny. Na żwirze, który stanowi główne wypełnienie filtra, rozwijają się bakterie tlenowe i beztlenowe oraz inne mikroorganizmy, które są odpowiedzialne za proces doczyszczania. Przefiltrowane ścieki są odprowadzane przez dreny zbierające do studni zbiorczej, a stamtąd do odbiornika.
Elementy składowe przykładowej oczyszczalni tego typu:
• osadnik gnilny,
• studzienka rozdzielcza,
• drenaż rozsączający,
• warstwa filtracyjna,
• drenaż zbierający,
• folia uszczelniająca (ewentualnie grunt zagęszczony o dobrych właściwościach izolacyjnych, np.: glina),
• studzienka zbiorcza (w razie konieczności przetłoczenia oczyszczonych ścieków stosuje się pompę pływakową),
• odprowadzenie oczyszczonych ścieków (warianty: studnia chłonna, drenaż rozsączający, zbiornik wodny).
Zasadę funkcjonowania i budowę oczyszczalni przedstawia rysunek 1. W przykładzie zastosowano odprowadzenie oczyszczonych ścieków przez studnię chłonną.
Rysunek 1. Oczyszczalnia z filtrem piaskowym
Pierwsze elementy oczyszczalni: osadnik i studzienka rozdzielcza są analogiczne, jak w przypadku innych rodzajów oczyszczalni. Podobnie drenaż rozsączający stanowią rury PCV o średnicy 100 -110 mm.
Faza doczyszczania ścieków przebiega w filtrze piaskowym. Stanowi go warstwa filtracyjna uszczelniona w sposób naturalny gruntem trudno przepuszczalnym lub folią o gr. min. 0,5 mm, chociaż w praktyce zaleca się stosowanie folii grubszej - tj. 0,8 - 1 mm, ze względu na ewentualne uszkodzenia podczas montażu.
Wypełnieniem filtra piaskowego jest najczęściej żwir lub piasek. Grubość tej warstwy to 0,8 -1 m.
Całkowitą jej powierzchnię określa się na podstawie ilości drenów. Doczyszczone ścieki dostają się poprzez drenaż zbierający do studzienki zbiorczej.
Mogą one być wykorzystywane do celów gospodarczych (np.: do mycia samochodu, podlewania trawników itp.). Należy pamiętać, że wody tego typu nie mogą być używane do podlewania upraw warzywnych. Związane jest to z tym, iż w wodach tego typu mogą znajdować się formy przetrwalnikowe mikroorganizmów chorobotwórczych.
W innym przypadku ścieki trafiają do odbiornika. Zależnie od lokalnych warunków gruntowo– wodnych, wielkości działki, preferencji inwestora, można je odprowadzić do studni chłonnej, drenażu rozsączającego lub wód powierzchniowych.
Zastosowanie studni chłonnej jest możliwe, o ile poziom wód gruntowych nie jest wyższy, niż 1 m od jej dna. Studnię chłonną stanowić mogą np.: kręgi betonowe z otworami (o średnicy 20 - 30 mm) wykonanymi na poziomie właściwej warstwy filtracyjnej, zaleca się wykonanie obsypki wokół kręgów z materiału o właściwościach filtracyjnych (gruby żwir, kruszywo).
Drenaż rozsączający do gruntu można stosować, o ile poziom wód gruntowych nie jest wyższy, niż 1,5 m od dna drenu i są to grunty dobrze przepuszczalne. Długość nitek drenażowych jest o 50-60% krótsza, niż drenażu stosowanego jako metoda doczyszczania ścieków. Dla 4 -5 osobowej rodziny, na gruntach gdzie zastosowano osadnik o pojemności 2 m3 wystarczy ok. 10 -14 m drenażu odprowadzającego oczyszczone ścieki.
Kolejny możliwy odbiornik oczyszczonych ścieków to wody powierzchniowe, przy czym odprowadzane ścieki nie mogą pogorszyć stanu czystości wód, co wynika z obowiązujących aktów prawnych (Prawo Wodne). W tym wypadku istnieje konieczność posiadania pozwolenia wodnoprawnego i okresowej kontroli stopnia oczyszczania ścieków.
W przypadku, gdy stosowny odbiornik wodny znajduje się na działce inwestora i jest w całości jego własnością, obostrzenia wynikające ze wspomnianego powyżej aktu prawnego nie obowiązują.
Stopień oczyszczania ścieków w filtrze piaskowym jest nieco wyższy, niż w przypadku drenażu rozsączającego. Tego typu rozwiązanie gwarantuje znaczną redukcję BZT5 oraz zawiesin. Znacznie gorsze efekty uzyskuje się, jeżeli chodzi o związki azotu. Także redukcja fosforu, która w początkowej fazie oczyszczania następuje bardzo efektywnie, z biegiem czasu maleje.
Główne zalety oczyszczalni z filtrem piaskowym:
• prosta konstrukcja,
• niskie koszty zakupu oczyszczalni,
• duża odporność związana z nierównomiernością w dopływie ścieków,
• niskie koszty eksploatacji (ewentualnie, o ile występuje przepompownia - koszty energii elektrycznej związanej z pracą pompy pływakowej),
• możliwość gospodarczego wykorzystania ścieków oczyszczonych (np.:: do podlewania trawnika, mycia samochodu, itp.).
Główne wady oczyszczalni z filtrem piaskowym:
• stosunkowo duża powierzchnia niezbędna do jej instalacji (podobna jak w przypadku drenażu rozsączającego),
• wyższe koszty i większy nakład pracy związany z wykonaniem filtra piaskowego, wynikający głównie z faktu, iż filtry najczęściej są wykonywane jako napowierzchniowe, m. in. ze względu na konieczność zachowania podstawowego warunku jakim jest 1,5 m od dna drenów do powierzchni zwierciadła wód gruntownych; w związku z tym integralnym elementem takiego rozwiązania często bywa także przepompownia. Istotnym kosztem jest także zakup folii uszczelniającej,
• konieczność wykonania zabezpieczenia przed uszkodzeniem filtra piaskowego przez czynniki atmosferyczne np. poprzez palikowanie obrzeży filtra lub czynniki mechaniczne (zwierzęta gospodarcze, itp.) poprzez wykonanie ogrodzenia.
Źródło: Przydomowe oczyszczalnie ścieków - poradnik, praca zbiorowa pod red. Norberta Brzostowskiego i Piotra Galickiego,
Wyd. PSP Narew, Białystok 2008.
Autor: Stanisław Paniczko, rys. Agnieszka Brzostowska.
Materiały udostępniono za zgodą Wydawcy.
|
